Fęrsluflokkur: Stjórnmįl og samfélag

Fyrirséš aš lög į verkfall hjśkrunnarfręšinga valdi skorti.

Langflestir landsmenn vilja žjóšarsįtt um hęrri laun og ašbśnaš heilbrigšisstarfsfólk, og hafa viljaš žaš um įrabil samkvęmt könnunum Gallups.

Žaš var fyrirséš aš lįg laun og langar vaktir vęru aš ganga fram af hjśkrunarfręšingum. Svo žegar séttin fór ķ verkfall 2105 var fyrirséš aš lögbann į verkfalliš myndi valda flótta śr stéttinni.

Žó aš Landlęknir varaši żtrekaš viš žvķ žį samžykkti rķkisstjórn Sigmundar Davķs og ž.m.t. Įsmundur Frišriksson samt lög sem bannaši verkfall hjśkrunarfręšinga.

Svo viku sķšar kaus Įsmundur og stjórnarlišar gegn žvķ aš leifa žingmönnum aš spyrja heilbrigšisrįšherra śt ķ hęttuįstandiš sem skapašist eftir aš 200 heilbrigšisstarfsmenn sögšu upp ķ kjölfar lögbanns į verkföll žeirra.

Žaš er kominn tķmi til aš leišrétta stöšu hjśkrunnarfręšinga.


mbl.is Skortur į hjśkrunarfręšingum stóra vandamįliš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Réttindi barna hafin yfir vafa. - Annaš er ekki ķ boši.

Réttindi barna hafin yfir vafaStjórnvöld munu ekki komast upp meš annaš en aš verja réttindi barna, annaš er ekki ķ boši į minni vakt, og žar eru börn sem verša fyrir einelti og börn į flótta ķ sérstaklega viškvęmri stöšu.
 
Sem talsmašur barna hef ég heitiš žvķ aš hafa réttindi barna sem leišarljós ķ žingstarfinu og lögin um réttindi barna į Ķslandi eru skżr, žau segja aš:

"Žaš sem barni er fyrir bestu skal įvallt hafa forgang žegar félagsmįlastofnanir į vegum hins opinbera eša einkaašila, dómstólar, stjórnvöld eša löggjafarstofnanir gera rįšstafanir sem varša börn."

Ķ žeim tilgangi hef ég ķ žingstarfinu mešal annars:
 
1. ķ dag veriš aš tala viš Umbošsmann Barna og svo formann Velferšarnefndar Halldóru Mogensen um eftirlit meš Śtlendingastofnun, sem vill vķsa śr landi börnunum Ali 9 įra og Mahdi 10 įra, og Zainab 14 įra og Amir 12 įra.
[Uppfęrt 16:51:
Helgi Hrafn var svo aš óska svo eftir aš Allsherjarnefnd Alžingis boši į sinn fund dómsmįlarįšherra įsamt Umbošsmanni barna, UNICEF, Śtlend­inga­stofn­un­ og kęr­u­nefnd­a śt­lend­inga­mįla.]
 
2. hef įtt žrjįr óundirbśnar fyrirspurnir viš rįšherra,
- viš mennta- og menningamįlarįšherra
 
3. fundaš meš forldrum barna sem beitt hafa veriš einelti og sent fyrirspurnir į rįšherra um réttindi barnanna til verndar gegn einelti og hver beri įbyrgš į žeirri vernd:
1. 2. 3. 4.
 
4. sent forseta Ķslands bréf til aš fį leišbeiningu um įbyrgš rįšherra į žvķ aš framfylgja lögum um réttindi barna.
 
5. mętt į dómskvašningu ķ mįli barns sem vķsa į śr landi, og ašstošaš fulltrśa žess aš vernda réttindi barnsins. Frį lögfręšingi barnsins lęrši ég aš Śtlendingastofnun hefur heimild ķ lögum um aš veita undanžįgu um brottvķsun barna til vendar réttinda žeirra. Ef Śtlendingastofnun vanrękir žaš žį getur rįšherra sett reglugerš um aš undanžįgunni skuli beitt til aš lögum um réttindi barna sé fylgt.
 
6. fundaš meš foreldrum fjögurra barna sem fį ekki full réttindi hér į landi sökum žjóšernis foreldris (sem er skżrt bannaš aš gera réttindi barns hįš réttindum foreldris ķ lögum um réttindi barnsins),
 
7. fengiš samžykkta skżrslubešini į forsętisrįšherra um aš öll réttindi barna séu takin saman og hver ber įbyrgš į žvķ aš framfylgja žeim.
 
8. sent fjölda fyrirspurna į rįšherra um réttindi barna:
1. 2. 3. 4. 5. 6.

9. Haldiš landsmönnum og žingnu upplżstum um starfiš sem talsmašur barna og įbyrgš valdahafa ķ mįlefnum barna, ķ störfum žingsins:
1. 2. 3. 4. 5. 
 
Réttindi barna eiga aš vera hafin yfir vafa, og annaš er ekki ķ boši!

mbl.is Fara žurfi yfir framkvęmd śtlendingalaga
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Dómsmįlarįšherra klessukeyrši Landsrétt fyrir vini sķna.

Rįšherra dómsmįla var ķtrekaš vöruš viš aš ef hśn virti ekki lög um skipan dómara žį vęru žeir ekki skipašir samkvęmt lögum.

En stjórnarskrį ķslenska lżšveldisins er skżr ķ 59. grein: "Skipun dómsvaldsins veršur eigi įkvešin nema meš lögum."

Mannréttindadómsstóll Evrópu hefur ķ dag stašfest aš žetta. Og įšur hafši Hęstiréttur Ķslands dęmt aš hśn hafi brotiš lög viš skipun į fjórum dómurum, en tveir eru persónulega tengdir henni.

Rįšherra dómsmįla braut lög og stjórnarskrį viš skipan dómara og ętti aš segja af sér.


Hegšun Bjarna Ben ķ kjaramįlum sķšustu įr. Hręsni?

Svona hefur Bjarna Ben hegšaš sér ķ kjaramįlum sķšustu įr:

- 2015. - Ekki hęgt aš gera leišréttingar 10 įr aftur ķ tķman fyrir heilbrigšisstarfsfólk ķ verkföllum. Samžykkti svo lög į verkföllin.

- 2016. - Fęr hękkanir į eigin launum sem hann styšur aš mišist viš įriš 2006. Hmm... en žaš eru 10 įr aftur ķ tķman.

- 2018. - Kżs gegn lękkun eigin launa (ž.e. aš hans launahękkun žurfi aš miša viš įriš 2013 eins og flest launafólk) žrįtt fyrir aš hans launahękkun hafi valdiš hęttulegri ósįtt.

- 2019. - Krefst lękkunar launa rķkisforstjóra sem valda hęttulegri ósįtt.

Oršabókin segir aš žaš aš: "fordęma e-š ķ fari annars sem mašur gerir sjįlfur" heiti hręsni.

Žessi hegšun hefur kynt undir žį hęttulegu stöšu sem upp er komin į vinnumarkaši, meš massķfum verkföllum framundan.
Žetta er ekki rétta leišin.


mbl.is Sakaši fjįrmįlarįšherra um hręsni
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ęvintżri Jóns Forseta: "Įgreiningur um ręšutķma."

Ęvintýri Jón Forseta

Žaš er ekki alltaf leišinlegt į forsetastóli :)

Viš Sigmundur Davķš tókumst į um leikreglur Alžingis (6:45-8:40). Og jį žaš er rétt gagnrżni hjį Karli Gauta og Ólafi Ķsleifs aš žingflokkarnir hafa allt of mikil völd yfir žingmönnum eins og ég benti į ķ grein 2015: "Tķu lexķur ķ žingstarfinu."

Lögskżring:
Karl Gauti bendir réttilega į aš 95 grein žingskaparlaga segi til um ręšutķma sem hann į rétt į sem žingmašur.
Svo er žaš 86 greinin 2 mįlsgrein sem heimilar žingforseta, meš samžykki žingflokksformanna , aš takmarka ręšutķma allra žingmanna, ž.m.t. žingmanna utan flokka. Og jį žaš er ósanngjarnt aš mķnu mati.


#MeToo sigur samfélagsins og Mišflokkurinn fór undir stjórnarvagninn.

Sigur fyrir #MeToo byltinguna į Ķslandi #ĶSkuggaValdsins og okkur öll. Žingmašur sem sagši um rįšherra landsins aš "Žarna loksins kom skrokkur sem typpiš į mér dugši ķ [...] Žś getur rišiš henni, skiluršu" žurfti aš vķkja śr trśnašarstöšu fyrir Alžingi Ķslendinga sem formašur žingnefndar.

Atburšarįsin į Alžingi ķ kjölfar Klausturupptakanna:

1. Bergžór sagšist ętla aš sitja įfram sem nefndarformašur.

2. Minnihluti nefndarinnar įsamt Rósu Björg VG sagši "Nei" og lagši til aš Bergžór myndi vķkja en hann sjįlfur įsamt öšrum ķ stjórnaržingmönnum vķsušu tillögunni frį.

3. Forysta meirihlutans į žingi lagši til aš Bergžór yrši varaformašur nefndarinnar.

4. Minnihlutinn į Alžingi sagši "Nei" Bergžór gęti ekki setiš ķ trśnašarstöšu fyrir Alžingi eftir orš hans um rįšherra og ašrar konur, og segist muni halda įfram aš taka mįliš upp ķ žingsal og į fundi nefndarinnar ef hann vķki ekki.

5. Eftir 3 vikna žrįsetu leggur Bergžór loks til aš hann vķki og ķ stašinn fįi žingmenn meirihlutans ķ nefndinni bęši nefndarformanninn og bįša varaformennina, ķ staš žess aš velja annan śr eigin flokki sem minnihlutinn hafši bošiš Mišflokkinum.

6. Stjórnaržingmenn ķ nefndinni žiggja gjöf Bergžórs um nefndarformennsku.

7. Frjįlslyndi žingminnihlutinn į žingi sendir skżr skilaboš til žings og žjóšar aš žingmašur sem segir um rįšherra landsins aš arna loksins kom skrokkur sem typpiš į mér dugši ķ" vķki śr trśnašarstöšum fyrir Alžingi Ķslendings.

Stórsigur fyrir okkur sem viljum ekki samfélag žar sem rķkir hręšsla um kynferšislega og kynbundina įreitni og ofbeldi.


mbl.is Bergžór lętur af formennsku
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Mišflokksmašurinn sem stendur viš #MeToo-įliktun žingsins

Birgir ŽórarinssonDegi eftir aš Bergžór Ólason Mišflokki įkvaš aš sitja įfram ķ trśnašarstöšu Alžingis sem nefndarformašur hefur Birgir Žórarinsson samflokksmašur hans:

1. bęši gefiš śt yfirlżsingu aš ekki sé rétt aš Bergžór og Gunnar Bragi gangi aš trśnašarstöšum į Alžingi vķsum, og

2. skoraš į žingmennberj­ast gegn kyn­feršis­legu įreiti og of­beldi gegn žing­kon­um.



Ķ kjölfar #HöfumHįtt og #MeToo umręšunnar į Ķslandi #ĶSkuggaValdsins
žar sem konur ķ stjórnmįlum lżsa fjandsamlegri hegšun gagnvart sér į vettvangi stjórnmįlanna samžykkti Alžingi samhljóša žingsįlyktun aš:

"žingmenn skuldbindi sig til žess aš leggja sitt af mörkum til aš skapa heilbrigt starfsumhverfi innan žings sem utan, sem sé laust viš kynbundna og kynferšislega įreitni [...] Jafnframt aš žaš sé skylda hvers og eins žingmanns aš hafna slķku hįtterni."

Žingmenn allra flokka voru mešfluttningsmenn tillögunnar. Fyrir Mišflokkinn var žaš Žorsteinn Sęmundsson, sem sagši ķ ręšu um mįliš aš žaš vęri:"[...] rétt og góš įkvöršun aš lżsa žvķ yfir strax [...] aš Alžingi Ķslendinga ętli ekki aš žola [...] kynferšislegt įreiti og dólgshįtt [...] ķ stjórnmįlunum."

Įliktanir Alžingis eru ómarktękar, og žingmenn sem hana samžykktu ómerkir orša sinna, ef žingmenn sem svķkja #MeToo-įliktun žingsins fį įfram aš gegna trśnašarstöfum fyrir Alžingi.

Birgir ętlar greinilega aš standa viš #MeToo-įliktun sem hann gaf žingi og žjóš sķšasta vor. Hvaš meš Žorsteinn Sęmundsson?


mbl.is Meinsemd sem višgengst hér į landi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Skilabošin til kvenna ef Bergžór situr ķ skjóli žingmeirihluta.

Ašeins kjósendur geta fjarlęgt žingmenn af Alžingi. En žaš er į įbyrgš žingsins hver gegnir trśnašarstörfum Alžingis, eins og embętti forseta Alžingis og formennsku ķ nefndum.

Hver eru skilabošin til kvenna ķ stjórnmįlum ef žingmeirihlutinn įkvešur aš Beržór Ólason sitji įfram ķ trśnašarstöšu fyrir Alžingi?

Samantekt Kjarnans á ummęlum Bergžórs Ólasonar á KlausturbarAlžingi samžykkti jafnréttislög sem segja:

1. gr. 1.mgr.
Markmiš laga žessara er aš koma į og višhalda jafnrétti og jöfnum tękifęrum kvenna og karla og jafna žannig stöšu kynjanna į öllum svišum samfélagsins."

2. gr. 1.mgr. 3.lišur.
Kynbundin įreitni: Hegšun sem tengist kyni žess sem fyrir henni veršur, er ķ óžökk viškomandi og hefur žann tilgang eša žau įhrif aš misbjóša viršingu viškomandi og skapa ašstęšur sem eru ógnandi, fjandsamlegar, nišurlęgjandi, aušmżkjandi eša móšgandi fyrir viškomandi.

24. gr. 1. mgr.
Hvers kyns mismunun į grundvelli kyns, hvort heldur bein eša óbein, er óheimil. [...] Enn fremur telst kynbundin įreitni eša kynferšisleg įreitni til mismununar samkvęmt lögum žessum [...]

Ķ kjölfar #HöfumHįtt og #MeToo umręšunnar į Ķslandi #ĶSkuggaValdsins žar sem konur ķ stjórnmįlum lżsa fjandsamlegri hegšun gagnvart sér į vettvangi stjórnmįlanna ķ nóvember 2017, hélt Alžingi Rakarastofurįšstefnu ķ byrjun febrśar ķ 2018, žar sem allir flokkar lżstu vilja sķnum aš vinna gegn slķkri hegšun.

Alžingi samžykkti svo samhljóša 5. jśnķ žingsįlyktun, meš atkvęši Bergžórs:

"žingmenn skuldbindi sig til žess aš leggja sitt af mörkum til aš skapa heilbrigt starfsumhverfi innan žings sem utan, sem sé laust viš kynbundna og kynferšislega įreitni [...] Jafnframt aš žaš sé skylda hvers og eins žingmanns aš hafna slķku hįtterni."

Žingmenn allra flokka voru mešfluttningasmenn tillögunnar. Fyrir Mišflokkinn var žaš Žorsteinn Sęmundsson sem sagši ķ ręšu um mįliš aš:

Upptakan af ręšu Žorsteins Sęmundssonar:

"Ég held aš śt af fyrir sig hafi ekkert okkar veriš reišubśiš undir žaš sem viš höfum fengiš aš heyra hér undanfarin misseri um kynferšislegt įreiti og dólgshįtt vķša um žjóšfélagiš, ķ stjórnmįlunum o.s.frv. Ég held žvķ aš žaš hafi veriš rétt og góš įkvöršun aš lżsa žvķ yfir strax meš žessari breytingu aš Alžingi Ķslendinga ętli ekki aš žola slķka framkomu af žeim sem hér vinna, eiga sęti eša eiga leiš um. [...] Ég lķt svo į aš viš séum śt af fyrir sig aldrei ķ frķi, viš alžingismenn. Viš erum alltaf viš störf hvar sem viš erum staddir. Viš erum alltaf fulltrśar žeirra sem veittu okkur brautargengi til aš vera hér og viš erum fulltrśar žingsins hvar sem viš erum."


Žaš er žrjįr leišir ķ leikreglum žingsins (žingskaparlögum) til aš vķkja formanni nefndar śr žvķ trśnašarembętti Alžingis:

1. Žingflokkurinn sem fékk śthlutaš formennsku getur vališ annan žingmann śr flokkinum til aš gegna formennskunni. Žaš getur Mišflokkurinn gert į morgun:

16. gr. 1.mgr.
Heimilt er žingflokkum aš hafa mannaskipti ķ nefndum. Ósk um slķk mannaskipti skal lögš fyrir forseta er tilkynnir um hana į žingfundi. Sé óskaš atkvęšagreišslu um mannaskiptin skal forseti lįta ganga til atkvęša um žau į žingfundi.

2. Meirihluti žingmanna ķ nefndinni geta kosiš nżjan formann į nęsta fundi nefndarinnar, en žingmenn meirihlutans vķsušu slķkri tillögu frį ķ umhverfis- og samgöngunefnd ķ morgun:

14. gr.4.mgr.
Nefnd getur hvenęr sem er kosiš aš nżju formann eša varaformenn ef fyrir liggur beišni meiri hluta nefndarmanna og fellur žį hin fyrri kosning śr gildi er nż kosning hefur fariš fram.]

3. Žingflokkar sem vilja ekki hafa Beržór ķ forsvari fyrir trśnašarstörf Alžingis geta lagt til nżja uppröšun į nefndarformennskum, t.d. aš annar žingmašur Mišflokksins verši nefndarformašur, og kosiš um žaš ķ žingsal:

14. gr. 1.mgr.
[Formenn žingflokka skulu į žingsetningarfundi [hér myndi žurfa afbrigši frį žingsköpum] leggja fram viš kosningu fastanefnda, sbr. 13. gr., og viš kosningu alžjóšanefnda, sbr. 35. gr., tillögu um skipun nefndanna, svo og varamanna ķ žeim. [...] Ķ tillögunni skal jafnframt tilgreina hvernig embęttum formanns, 1. varaformanns og 2. varaformanns ķ fastanefndum er skipt milli žingflokka.

 


mbl.is Frįvķsun ekki stušningur viš Bergžór
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Fórnar Bjarni Ben stöšuleikanum fyrir eigin launahękkun?

Frétt í Morgunblašinu 1992

Bjarni Ben segir: "[...] stjórn­völd ętla sér og hafa skyldu til žess aš vinna aš stöšug­leika hér ķ efna­hags­mįl­um og viš mun­um ekki skilja Sešlabank­ann ein­an eft­ir ķ aš vinna aš žvķ hlut­verki."


Žį hefur Bjarni skyldu til aš leggja til lękkun launa rįšherra og žingmanna til samręmis viš almenna launažróun. Hann hafnaši žvķ ķ vor žegar viš Pķratar lögšum žaš til ķ annaš sinn.

Davķš Oddsson og Halldór Įsgrķmsson og Alžingi allt var sammįla um aš ef launažróun rįšamanna fer umfram almenna launažróun landsmanna žį ógni žaš friši į vinnumarkaši og efnahagsstöšuleika, eša eins og žaš er oršaš ķ frumvarpi Halldórs sem byggir į texta śr frumvarpi Davķšs:
"aš ekki sé hętta į aš śrskuršir Kjaradóms raski kjarasamningum žorra launafólks og stefni žar meš stöšugleika ķ efnahagslķfinu ķ hęttu [...] „Kjararįš skal ętķš taka tillit til almennrar žróunar kjaramįla į vinnumarkaši“."

Įriš 1992:
- Kjaradómur hękkar laun rįšamanna umfram almenning.
- Davķš Oddsson setur fund į Žingvöllum og fęr samžykkt lög gegn hękkuninni.

Įriš 2016:
- Kjararįš hękkar laun rįšamanna langt umfram almenning.
- Stjórnarmeirihlutinn reynir enn aš halda ķ hękkunina žrįtt fyrir mikla ólgu į vinnumarkaši. - Sönn saga.


En Bjarni Ben er meš frumvarp um nżtt fyrirkomulag launažróunar rįšamanna žar sem hann getur lękkaš eigin laun til aš sķna fordęmi. Ef honum er alvara aš: "stjórn­völd ętla sér og hafa skyldu til žess aš vinna aš stöšug­leika hér ķ efna­hags­mįl­um" eins og hann segir žį žarf hann aš lękka launin sķn og okkar į žingi ķ samręmi viš almenna launažróun frį 2013 sem 70% fólks į almenna vinnumarkašinum hefur žurft aš sętta sig viš, žaš er "žorri launafólks" eins og segir ķ frumvarpi Davķs og Halldórs, og žaš er fólkiš sem var aš klįra sķna kjarasamninga og getur fariš ķ verkföll. Annars fórnar Bjarni stöšuleikanum fyrir eigin launahękkun.


mbl.is Furšar sig į yfirlżsingum um hótanir
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Almenningur mį įvarpa žingfundi ef erlendir fulltrśar mega žaš

Björn LevķDaginn fyrir fullveldishįtķšina og žingfundinn į Žingvöllum 18. jślķ. var dagskrį fundarins kynnt formlega ķ forsętisnefnd. Ég gerši athugasemd og spurši hvort žaš vęri löglegt aš danski žingforsetinn myndi įvarpa žingfundinn. Sagši aš mig minnti aš žaš vęri ekki heimilt samkvęmt lögum um žingsköp.
 
Žį sögšu Steingrķmur žingforseti og skrifstofustjóri Alžingis aš žetta vęri allt löglegt og aš fordęmi vęru fyrir žvķ. Rętt var um aš žingforseti geti svo alltaf vikiš frį lögum um žingsköp meš stušningi 2/3 hluta žingmanna. (Ljóst er žó aš žingmenn eru eišsvaršir aš halda stjórnarskrįna og er óheimilt aš vķkja frį henni.)
 
Svo kemur į daginn aš lögfręšingar Alžingis eru bśnir aš śrskurša žegar Björn Levķ vildi bjóša almenningi aš įvarpa žingfundi aš žaš sé brot į stjórnarskrį aš bjóša öšrum en žingmönnum, rįšherrum og forseta Ķslands aš įvarpa Alžingi.
 
Björn Levķ mun aftur leggja fram tillögu sķna um sérstakan dagskrįrliš einu sinni ķ mįnuši žar sem óbreyttir borgarar, valdir af handahófi śr žjóšskrį, fįi tękifęri aš tjį sig śr ręšustól Alžingis.

Annaš hvort braut Steingrķmur stjórnarskrįna žegar hann gaf Pķu oršiš į žingfundinum į Žingvöllum eša tillaga Björns Levķ stenst stjórnarskrį.

Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband